Nieuws

Kunstparticipatie voor ouderen werkt – ook op afstand?!

Door Barbara Groot, Leyden Academy on Vitality and Ageing

Participatieve kunstprojecten kunnen veel betekenen voor ouderen. Het genereert positieve gevoelens, geeft verdiepende contacten en maakt persoonlijke en artistieke ontwikkeling mogelijk. Dat bleek uit het onderzoek Kunst in de Zorg waarin ook het Lang Leve Kunst Fonds partner was. Het onderzoek betrof zowel kunstprojecten in verpleeghuizen als in de wijk. Van theater met ouderen tot zingen, tekenen, schilderen, fotograferen, dansen en muziek. Niet alleen voor ouderen was het betekenisvol om mee te doen, ook zorgmedewerkers en kunstenaars ervaarden positiviteit en verbinding.

In de eerste lockdown in 2020 hebben we ook onderzoek gedaan naar kunstprojecten in coronatijd, op afstand en online. Het rapport ‘Kunst in de Zorg in de tijden van COVID-19’ geeft inzicht in de ervaringen in deze tijd. Duidelijk was dat ouderen de vorm van menselijk contact misten, zoals ze die juist in de kunstprojecten konden ervaren. Wanneer kun je nu echt ergens om lachen of word je uitgedaagd, wanneer je hele dagen alleen thuis zit?

Juist in tijden van beperkingen in het contact kunnen kunstenaars echter een belangrijke en vindingrijke rol spelen in het leven van ouderen. In het voorjaar van 2020 deden zij dit allereerst door contact te zoeken en onderhouden met deelnemende ouderen. Ze ontdekten vervolgens dat er veel meer mogelijk was dan ooit gedacht, zoals online dansen, theater in de tuin van een zorgorganisatie of tekenopdrachten via de brievenbus. Tegelijkertijd merkten zij dat coronaproof werken beperkingen met zich meebrengt. Hoe breng je bijvoorbeeld die sfeer, die intensiteit in contact tot stand via digitale kanalen of wanneer er fysiek afstand moet worden gehouden? Veel projecten werken dan ook hybride, waarbij er bijvoorbeeld een mooie expositie van het gemaakte werk komt zodra het weer kan.

Foto: Still uit video ‘Trotse Kameraden’ van Vitalis