Het verhaal van Frans

‘Hoe Emmen een Age Friendly Cultural City is geworden? Heel simpel, we hebben ons er tussen gevochten. Toen wij hoorden dat we de boot gemist hadden bij de eerste ronde, was het ons duidelijk dat dát niet nog een keer mocht gebeuren. We zagen dit tweejarige programma van het Fonds voor Cultuurparticipatie als buitenkans.

Emmen is met bijna dertig procent 60-plussers één van de meest vergrijsde steden van Nederland. In 2012 sloten we ons daarom aan bij Gekleurd Grijs, een project om cultuur en ouderen bij relevante partners ‘op de agenda‘ te krijgen. Inmiddels zijn er tal van cultuuractiviteiten voor ouderen ontwikkeld en gerealiseerd. We hebben voor cultuur gekozen omdat daar veel winst te boeken was. De culturele infrastructuur is hier schraal. Veel ouderen zijn in hun leven nauwelijks met cultuur in aanraking gekomen: er was geen tijd, te weinig geld of het was gewoon geen thema in hun voorbije leven. We realiseerden ons ook dat cultuureducatie en -participatie vooral op scholieren en jeugd gericht is; vreemd toch eigenlijk?!

Positieve gezondheid

Gekleurd Grijs past ook uitstekend in het model Positieve Gezondheid van Machteld Huber dat de gemeente Emmen heeft omarmd. Een model met zes indicatoren die maken dat een mens positieve gezondheid ervaart. Bij vijf van deze indicatoren kun je uitstekend uit de voeten met kunst. Denk aan mentaal welbevinden, zingeving en het sociale aspect. Positieve Gezondheid past daarmee naadloos binnen ons cultuurbeleid.

‘we realiseerden ons dat cultuureducatie vooral op scholieren gericht is; vreemd toch eigenlijk?!’

kleurrijk oudergekleurd grijs

Foto’s: via gemeente Emmen

Participatie en verbinding

Er is ongelofelijk veel gebeurd. En het mooie is, meestal begint het bij de mensen zelf. Ik moet denken aan het Artist in Residence Project in Zandpol, Veenoord en Nieuw-Amsterdam. Kunstenaar Yanthe van Nek is daar tijdelijk gaan wonen en heeft zich letterlijk mee laten nemen, bijv. met de rijdende winkel van de Gemaksman. Uit alle ontmoetingen in de dorpen is het fictieve verhaal van Everdina, (haar kleindochter) Nellie & de caravan ontstaan. De Taalwerkplaats Drenthe heeft er een boekje bij gemaakt. ‘Door dat boekje besta ik’ zei één van de deelnemende ouderen auteurs. Je kunt als gemeente over participatie praten, maar dít is het!

Preventieve kracht

We zijn nog lang niet klaar. Samen met de drie noordelijke provincies hebben we cultuurparticipatie van ouderen opgepakt binnen het gezamenlijk experimenteerprogramma, ART66. Inmiddels is het concept van de Levensvreugde Academie ontwikkeld. We leren kunstenaars (in opleiding) wat het belang is van cultuurparticipatie voor ouderen en wat er bij komt kijken.

In Emmen richten we ons de komende tijd nog meer op preventie en het bereiken ouderen. Met een organisatie voor huishoudelijke zorg (AtHomeFirst) leiden we daarvoor tien medewerkers op. Zij komen dagelijks bij ouderen over de vloer en leren nu hoe ze ouderen kunnen motiveren om naar een cultuuractiviteit te gaan. André Rieu op tv of een klein schilderijtje aan de muur kan daar al het opstapje naar zijn. Cultuur is altijd dichtbij, ook in Emmen!’